مکزیک؛ سرزمین کاکتوس های آزتک
- آیدا عابدین
- دستهبندی نشده
مکزیکی با مرگ آشناست؛ با آن شوخی می کند، آن را در آغوش می کشد، با آن می خوابد و آن را جشن می گیرد. -اکتاویو پاز
این که انسان تلاش کنه تا مکزیک رو فقط در نقشه جغرافیایی پیدا کنه، کار اشتباهی حساب میشه!
بخشی از مکزیک در میان سنگ های خاموش تئوتیئواکان جا مونده؛ بخشی در شهری که زمانی بر آب های دریاچه ساخته شد و امروز، زیر خیابان های مکزیکوسیتی نفس میکشه. بخش دیگه ای از این کشور رو میشه در صدای سازهای ماریاچی شنید، در رنگ های تند لباس های محلی دید، در عطر فلفل و ذرت و شکلات چشید و در شمع هایی یافت که خانواده ها در روز مردگان برای رفتگان خودشون روشن می کنند .
مکزیک داستان سرزمینی هست که تمدن های کهن، استعمار اسپانیا، مبارزه برای استقلال و فرهنگ مدرن، هرکدوم بخشی از هویت امروزش رو می سازند.
برای شناخت مکزیک باید از جایی آغاز کرد که هنوز نامی از کشور امروزی وجود نداشت؛ جایی میان افسانه، کاکتوس و عقاب.
مکزیک پیش از مکزیک
هزاران سال پیش از این که نام مکزیک بر این سرزمین گذاشته بشه، جوامع پیچیده ای در این منطقه شکل گرفتند. از اولمک ها در سواحل خلیج مکزیک گرفته تا تمدن های مایا، زاپوتک و تئوتیئواکان، هر کدوم بخشی از تاریخ شگفت انگیز آمریکای میانه رو ساختند. پس مکزیک بیشتر از این که یک کشور باشه، مجموعه از تمدن ها، زبان ها، شهرها و جهان های فرهنگی متفاوت بوده.
اولمک ها؛ راز سرهای سنگی
حدود 3500 سال پیش، در سرزمین های گرم و مرطوب جنوب مکزیک، تمدنی شکل گرفت که امروزه اولمِک نام داره. شاید مشهورترین یادگار این تمدن، سرهای سنگی عظیمی باشه که پیکره ی تعدادی از این سرها، تا بیش از دو متر ارتفاع دارند و از سنگ های ساخته شدند که برای رسیدنشون به محل ساخت، باید مسافت قابل توجهی جابجا می شدند. چهره های پهن، لب های برجسته و کلاه های متمایز این مجمسه ها، هنوز یکی از رازآلودترین تصاویر مکزیک باستان به شمار میاد.
اولمک ها فقط مجسمه ساز نبودند بلکه مراکز آیینی بزرگی مانند سن لورنزو و لاونتا رو هم ایجاد کردند و در هنر، معماری، کشاورزی و نظام های آیینی پیشرفت چشمگیری داشتند. حتی برخی از سنت های اولمک ها در میان تمدن های دیگر آمریکای میانه دیده میشه.
تا کنون 17 سر سنگی از این تمدن پیدا شده ولی نکته جالب این تمدن، این هست که ما نمی دونیم زبان این تمدن چی بوده و بسیاری از داستان هایی که اولمک ها برای خودشون تعریف می کردند رو نمی دونیم، ولی سنگ هاشون به جای اون ها حرف می زنند.
تئوتیئواکان؛ زادگاه خدایان
چندقرن پیش از ظهور آزتک ها، در دره ای در نزدیکی مکزیکوسیتی امروزی، شهری عظیم شکل گرفت که بعدها تئوتیئواکان نام گرفت. نامی که مکزیکاها پس از متروک شدن شهر بهش دادند و به معنی «جایی که خدایان در آن متولد شدند» هست. نام اصلی شهر و زبانی که مردم صحبت می کردند هم بطور قطعی شناخته نشده.
در دوران اوج این تمدن، این شهر تا حدود 100 هزار نفر یا بیشتر جمعیت داشته و محله های مسکونی، کاخ ها، مراکز مذهبی، کارگاه های صنایع دستی و بازارهای گسترده رو شامل می شده.
قلب این شهر، خیابان مردگان بود؛ محوری عظیم که بناهی مهم شهر در امتدادش قرار داشتند و در دو سوی این محور، هرم خورشید و هرم ماه قرار گرفتند و در بخش دیگر هم معباد مار پردار یا کوئنزالکواتل دیده می شده. این شهر علاوه بر هرم ها و معابد، مرکز مهم تجارت و نفوذ فرهنگی هم به حساب می اومده ولی سرانجام در حدود سده هفتم میلادی به آتش کشیده شد اما علت دقیق فروپاشی این تمدن شناخته نشده.
مایا؛ تمدن زنده
وقتی از مایاها صحبت می کنیم، از یک قوم یا پادشاهی واحد حرف نمی زنیم بلکه از مجموعه شهرها و حکومت های مختلف سخن میگیم که در بخش هایی از مکزیک، گواتمالا، بلیز و هندوراس شکل گرفتند.
مایاها در ریاضیات، ستاره شناسی، معماری و نوشتار پیشرفت چشمگیری داشتند و تقویم های دقیقی نیز درست می کردند. شهرهایی مانند چیچن ایتزا، پالنکه و اوشمال، هنوز بقایای این تمدن شگفت انگیز رو در خودشون دارند. معابد پلکانی، میدان های بزرگ و کتیبه های سنگی، داستان فرمانروایان، جنگ ها و آیین های مایا رو تا امروز حفظ کردند.
برخلاف تصور رایج، مایاها در قرن شانزدهم ناپدید نشدند و هنوز در مکزیک و دیگر کشورهای آمریکای مرکزی زندگی می کنند و زبان و سنت خودشون رو حفظ کردند. شاید همین نکته مایاها رو جذابتر می کنه؛ مایاها فقط متعلق به گذشته نیستند، آنها هنوز بخشی از مکزیک امروزی به شمار میان.
زاپوتک؛ شهری بر فراز کوه
در جنوب مکزیک در سرزمین اوآخاکا، شهری بر فراز کوه ساخته شد که امروزه مونته آلبان نام دارد. این شهر از حدود 500 سال پیش ذاز میلاد مسیح به یکی از مهمترین مراکز سیاسی و مذهبی منطقه تبدیل شد.
میدان های بزرگ، مقبره ها و سنگ نگاره های مونته آلبان نشان میده که زاپوتک ها جامعه ای سازمان یافته و پیشرفته داشتند. جالب اینکه این شهر روی قله ای مسطح ساخته شد؛ جایی که بخش هایی از کوه برای ایجاد فضاهای شهری تراشیده و هموار شده بود.
زاپوتک ها یکی از نخستین نظام های نوشتاری آمریکای میانه رو ایجاد کردند و میراث فرهنگی این تمدن تا امروز هم در میان مردم اوآخاکا ادامه داره.
آزتک؛ امپراتوری دره مکزیک
آزتک ها در قرن چهاردهم میلادی در دره مکزیک قدرت گرفتند و مدت نسبتا کوتاهی موفق شدند بخش بزرگی از مکزیک امروزی رو تحت فرمان خودشون در بیارند. مرکز این امپراتوری شهر تئوچتیتلان بود؛ شهری بزرگ که در میان دریاچه تکسکوکو ساخته شده بود و در زمان خودش یکی از بزرگترین شهرهای جهان به شمار می رفت. آزتک ها حکومت خودشون رو بر پایه ی خراج، تجارت و قدرت نظامی گسترش می دادند و جامعه ای با ساختار طبقاتی مشخص داشتند. در کنار کشاورزی، بازارهای بزرگی مثل بازار تلاتلولکو هم، نقش مهمی در اقتصاد شهرها داشتند. آزتک ها در ساخت کانال ها، راه ها و زمین های کشاورزی شناور مهارت خوبی داشتند و از یک نظام تقویمی و نوشتاری برای ثبت رویدادها و اطلاعات استفاده می کردند.
دین بخش مهمی از زندگی این تمدن بود و خدایانی مانند هویتزیلوپوچتلی، خدای جنگ و خورشید، جایگاه مهمی در باورهاشون داشتند. آیین های مذهبی و قربانی کردن انسان ها هم بخش مهمی از مذهبشون بود. امپراتوری آزتک در سال 1531، توسط سپاهیان اسپانیایی و با رهبری هرنان کورتس و متحدانش سقوط کردند.
مکزیک پس از تمدن های باستانی؛ از استعمار تا انقلاب
پس از سقوط آزتک ها، بخش بزرگی از سرزمین مکزیک امروزی تحت سلطه اسپانیا قرار گرفت و مستعمره ای به نام اسپانیای نو شکل گرفت. در این دوره، شهرها و کلیساهای اسپانیایی ساخته شدند، مکزیک به مرکز مهم استخراج نقره تبدیل شد و زبان و مذهب اسپانیایی در کنار فرهنگ ها و سنت های بومی قرار گرفتند. کشاورزی، معدن و تجارت هم بخش مهمی از اقتصاد مستعمره بودند.
اما در سال 1810، جنبش استقلال مکزیک با قیام میگل ایدالگو آغاز شد. جنگ استقلال بیش از یک دهه ادامه پیدا کرد و سرانجام در سال 1821، مکزیک از اسپانیا مستقل شد ولی با این حال، استقلال پایان مشکلات کشور نبود و مکزیک در دهه های بعد با اختلافات سیاسی، تغییر حکومت ها و جنگ های داخلی روبرو شد.
در میانه قرن نوزدهم، جنگ آمریکا و مکزیک نیز رخ داد و اتفاق مهم دیگری شد که بخش بزرگی از سرزمین های مکزیک از خود این کشور جدا کرد. در اواخر قرن نوزدهم، پورفیرو دیاز باعث رشد راه آهن، صنعت و سرمایه گذاری خارجی شد اما همزمان اختلاف طبقاتی و نارضایتی سیاسی افزایش پیدا کرد.
این شرایط در سال 1910 به انقلاب مکزیک منجر شد. این انقلاب یکی از مهمترین اتفاقات تاریخ معاصر این کشور بود. در آن زمان، پورفیریو دیاز سال ها بر مکزیک حکومت می کرد و رشد زیادی برای مکزیک آورده بود ولی زمین و ثروت بیشتر در اختیار گروهی کوچک از ثروتمندان و مالکان بزرگ قرار داشت و به همین دلیل، بسیاری از کشاورزان و کارگران زندگی سختی داشتند.
فرانسیسکو مادرو، با مخالفت با ادامه حکومت دیاز، مردم رو به قیام دعوت کرد. دیاز در سال 1911 از قدرت کنار رفت ولی کنار رفتن او، به معنای پایان انقلاب نبود. در سال های بعدی، گروه ها و رهبرهای مختلف با خواسته های متفاوت وارد زمین بازی و درگیری شدند مثل امیلیانو زاپاتا در جنوب که خواستار بازگرداندن زمین ها به کشاورزان بود و شعار معروفش «زمین و آزادی»، به یکی از نمادهای انقلاب تبدیل شد.
این درگیری ها سال ها ادامه پیدا کرد و میلیون ها نفر در جریان انقلاب جان خودشون رو از دست دادند و سرانجام در سال 1917، قانون اساسی جدید مکزیک تصویب شد که حقوق کارگران، اصلاحات ارضی و نقش بیشتر دولت در مسائل اجتماعی رو مورد توجه قرار می داد. انقلاب مکزیک فقط یک تغییر سیاسی نبود؛ بلکه مسیر جامعه و سیاست مکزیک در قرن بیستم رو هم تغییر داد.
مکزیک؛ فرهنگی رنگارنگ و زنده
فرهنگ مکزیک ترکیبی از میراث های تمدن بومی، سنت های اسپانیایی و فرهنگی هست که در طول قرن ها در این سرزمین شکل گرفته. این ترکیب رو میشه در جشن ها، موسیقی، غذا، صنایع دستی و زندگی روزمره مردم مکزیک دید.
روز مردگان؛ جشن زندگی و یاد درگذشتگان
روز مردگان یکی از شناخته شده ترین سنت های مکزیکه که هر سال در اواخر اکتبر و اوایل نوامبر برگزار میشه. در این روزها، خانواده یاد عزیزان از دست رفته خودشون رو گرامی می دارند و با گل، شمع، غذاهای موردعلاقه فرد در گذشته و وسایل تزئینی، برای او محراب هایی در خانه یا کنار آرامگاه درست می کنند. این مراسم ترکیبی از باورهای بومی پیش از ورود اسپانیایی ها و سنت های کاتولیک به حساب میاد و به همین دلیل، شکل امروزی این مراسم نتیجه ی قرن ها ترکیب فرهنگیه. روز مردگان در سال 2008 در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شد.
از این سنت انیمیشن های زیادی تولید شده تا کودکان نیز با ارزش این مراسم آشنا باشن و در طول زمان فراموشش نکنند مثل کوکو و کتاب زندگی.
پرواز مردان؛ آیینی میان زمین و آسمان
در برخی مناطق مکزیک به ویژه در میان قوم توتوناک در ایالت ورکراوس، مراسمی قدیمی برگزار میشه به نام وُلادورِس یا پرواز مردان. در این آیین، چهار نفر از یک تیر چوبی بلند که گاهی به ارتفاع 40 متر هم میرسه بالا میرند و خودشون رو با طناب به تیر می بندند. نفر پنجم در بالای تیر می ایسته و با نواختن فلوت و طبل، مراسم رو همراهی می کنه. سپس چهارنفر از سکوی بالای تیر پایین می پرند و در حالی که طناب ها باز میشن، دور تیر می چرخند و به تدریج به زمین نزدیک میشن.
این مراسم فقط جنبه ی هیجان انگیز بودن نداره و ریشه در باورهای بومی درباره طبیعت، باروری و ارتباط میان جهان مادی و معنوی داره. هر بخش از آیین، معنا و نماد خاص خودش رو داره و نسل به نسل منتقل شده.
پاراچیکوس؛ جشن نقاب ها و رقص ها
در شهر چیاپا د کورسو در ایلات چیاپاس، هر سال در ماه ژانویه برگزار میشه و به «جشن بزرگ» معروفه. گروهی از رقصندگان با لباس های رنگارنگ، شال های گلدوزی شده، نوارهای رنگی و مهمتر از همه، نقاب های چوبی تراشیده شده در خیابان های شهر حرکت می کنند و در طول مراسم مجسمه قدیسان شهر رو جابجا می کنند.
این جشن به افتخار چند شخصیت مذهبی مسیحی برگزار میشه و سن سباستین جایگاه ویژه ای در این مراسم داره. جالبه که ساخت نقاب ها و شیوه ی اجرای رقص، نسل به نسل منتقل شده و کودکان هم از سنین پایین با شرکت در مراسم این سنت رو یاد می گیرند. به همین دلیل، پاراچیکوس فقط یک جشن سالانه نیست بلکه بخش بزرگی از هویت مردم چیاپا د کورسو حساب میشه.
افسانه ها و اساطیر؛ شیره ی وجودی مکزیک
مکزیک سرزمین افسانه های زیادی هست که ریشه برخی از آنها به تمدن های باستانی آمریکای میانه بر می گرده و برخی دیگر هم در دوران استعمار و پسا استعماری شکل گرفتند. خدایان، قهرمانان، موجودات افسانه ای و داستان های محلی، هنوز هم در فرهنگ و هنر مکزیک حضور دارند و برخی از این روایت ها انقدر شناخته شده هستند که از مرز افسانه رد شدند و به بخشی از هویت فرهنگی مکزیک ورود داشتند.
کوتزالکوتل؛ مار پرها
کوتزالکوتل یکی از شناخته شده ترین خدایان در اساطیر آمریکای میانه به حساب میاد و معمولا «مار پرپوش» نامیده میشه. این شخصیت پیش از آزتک ها نیز در فرهنگ های مختلف منطقه حضور داشته. این خدا، با باد، دانش، آفرینش و گاهی ستاره صبح ارتباط داشت. در برخی روایت ها، او نقش مهمی در آفرینش انسان ها و به دست آوردن ذرت برای انسان ها داشته؛ به همین دلیل برخلاف بعضی خدایان جنگ طلب اساطیر آزتک، بیشتر با دانش و زندگی ارتباط پیدا می کنه.
کوتزالکوتل به جهان مردگان سفر کرده تا به استخوان های نسل پیشین دست پیدا کنه و بتونه از این استخوان ها انسان های جدید بسازه و با خون خودش بهشون زندگی ببخشه.
هویتزیلوپوچتلی؛ خدای جنگ و خورشید
او یکی از مهمترین خدایان آزتک بوده و جایگاه ویژه ای در مذهب و سیاست این امپراتوری داشته. آزتک ها او رو با خورشید و جنگ مرتبط می دونستند و باور داشتند که پیروزی های نظامی و قدرت امپراتوریشون با حمایت این خدا ارتباط داره.
هویتزیلوپوچتلی به شکل شگفت انگیزی از مادرش متولد میشه و بلافاصله پس از تولد، با خواهر و برادرانش وارد نبرد میشه. این داستان در اساطیر آزتک، نمادی از مبارزه میان نیروهای مختلف جهان و پیروزی خورشید بر تاریکی هست.
لا یورونا؛ زن گریان
لا یورونا یا زن گریان، یکی از معروفترین افسانه های مکزیکی به شمار میاد؛ داستانی که در شکل های مختلف در بسیاری از مناطق مکزیک روایت میشه. در مشهورترین روایت، زنی پس از اتفاق تلخ از دست دادن فرزندانش، از شدت اندوه در کنار رودخانه ها و آب ها سرگردان میشه و به دنبال فرزندانش می گرده و اگر پیداشون نکنه، قربانی می گیره. گفته میشه صدای گریه ی این زن شب ها شنیده میشه و همین باعث شده داستانش به یکی از افسانه های ترسناک مکزیکی تبدیل بشه. افسانه ی لایورونا، از یادرفته و قدیمی نیست بلکه بارها در داستان ها، فیلم ها و ادبیات عامه مکزیک و دنیا بیان شده.
غذاهای مکزیکی، طعمی از تاریخ و فرهنگ
غذا در مکزیک فقط بخشی از زندگی روزمره نیست؛ بلکه بخشی از تاریخ و فرهنگ این کشوره. بسیاری از غذاهای مکزیکی ریشه در آشپزی تمدن های قدیمی آمریکای میانه داره و بعد از ورود اسپانیایی ها، مواد و روش پخت های جدید هم بهشون اضافه شده. ذرت، لوبیا، فلفل و گوجه فرهنگی از مواد اصلی آشپزی مکزیک هستند و در کنار گوشت، سبزیجات و ادویه های مختلف، غذاهای متنوعی رو شکل دادند. برخی از این غذاها امروزه در سرتاسر جهان شناخته شده و طرفداران زیادی داره.
-تاکو: نان نازک ذرت با مواد داخلی گوشت، سبزیجات، گشنیز و لیمو و ادویه های مختلف
-تاماله: یکی از قدیمی ترین غذاهای مکزیک که مواد داخل برگ ذرت یا برگ موز پخته میشه
-مولِه: سس غلیظ و پر ادویه ای که ترکیبی از سنت های آشپزی بومی و تاثیرات دوران استعماره
-پوزوله: سوپی گرم و سنتی که بیشتر در مراسمات خاص درست میشه
موسیقی در مکزیک؛ جایی که تاریخ آواز می خواند
اگر قرار باشه مکزیک رو فقط با یک صدا به یاد آورد، احتمالا اولین چیزی که به ذهن هرکسی خطور می کنه، ماریاچی هست. اما موسیقی مکزیک بسیار گسترده تر به حساب میاد و شامل سنت های بومی، موسیقی اسپانیایی و فرهنگ های مختلف منطقه ای در طول قرن ها میشه.
–ماریاچی: شناخته شده ترین نماد موسیقی مکزیک که با منطقه خالیسکو پیوند تنگاتنگی داره و معمولا با سازهایی مانند ویولن، گیتار، ویه ئولا، گیتارون و ترومپت اجرا میشه. ترانه های ماریاچی از عشق و زندگی روستایی تا وطن و داستان های تاریخی رو روایت می کنه و یکی از مشهورترین خواننده های این سبک موسیقی، ویسنته فرناندز هست.
–رانچرا: رانچرا بیشتر با آوازهای احساسی درباره عشق، دلتنگی، زندگی، وطن و گاهی شکست های عاطفی شناخته میشه. این سبک در سده بیستم به یکی از مهمترین گونه های موسیقی عامه پسند مکزیک تبدیل شد و ارتباط نزدیکی با فرهنگ روستایی و موسیقی ماریاچی داره. لولا بلتران از برجسته ترین خوانندگان زن رانچرا هست و یکی از چهره های ماندگار موسیقی مکزیک به شمار میاد.
–نورتنیو: این سبک، موسیقی مناطق شمالی مکزیکه و آکاردئون و باخوسکستو از سازهای شاخصش هستند. این موسیقی ریتم پرتحرکی داره و در جشن ها و گردهمایی های محلی اجرا میشه. داستان های عاشقانه، زندگی مردم و اتفاقات روزمره نیز بخش مهمی از ترانه های نورتنیو رو تشکیل دادند. رامون آیالا، پادشاه آکاردئون از برجسته ترین چهره های موسیقی نورتنیو هست و نقش مهمی در محبوبیت این سبک در مکزیک و جوامع مکزیکی خارج از کشور داشته.
ادبیات مکزیک؛ از افسانه تا واقعیت
ادبیات مکزیک ترکیبی از سنت های بومی، تاریخ استعمار، انقلاب مکزیک و زندگی مدرنه. از شعرهای دوره استعمار تا رمان های قرن بیستم، نویسندگان مکزیکی بارها تلاش کردند تا یک پرسش مهم رو پاسخ بدن: مکزیکی بودن یعنی چه؟
اکتاویو پاز؛ شاعر هویت مکزیکی
اکتاویو پاز شاعر، نویسنده و اندیشمند مکزیکی و برنده نوبل ادبیات 1990 بود و آثارش درباره هویت، تنهایی، عشق، زبان و جامعه مکزیکه.
هزارتوی تنهایی از شناخته شده ترین آثار اوست که داخلش به بررسی شخصیت و هویت مکزیکی می پردازه.
دیگر آثار مشهور اکتاویو پاز:
-کمان و چنگ
-سنگ خورشید
هزارتوی تنهایی رمان نیست بلکه مجموعه از جستارها درباره جامعه و هویت مکزیکی به شمار میاد که داخلش به موضوعاتی مانند تنهایی، مرگ، جشن ها، تاریخ و رابطه مکزیکی ها با گذشته می پردازه و تلاش می کنه بفهمه مکزیکی بودن چه معنایی داره.
حال و هوای این کتاب فلسفی فرهنگیه و کمک می کنه عمیقتر با ذهنیت و هویت فرهنگی مکزیک آشنا بشید.
خوان رولفو؛ نویسنده ای با دو شاهکار
خون رولفو برخلاف بسیاری از نویسندگان مشهور، آثار بسیار کمی منتشر کرد؛ اما همین آثار، جایگاهش در ادبیات مکزیک و آمریکای لاتین رو تثبیت کرد. دو اثر اصلی او «دشت در آتش» و «پدرو پارامو» هستند که به بیش از ده ها زبان ترجمه شدند.
کتاب پدرو پارامو درباره جوانی بنام خوان پرسیادو هست که به روستایی دور افتاده به نام کومالا میره تا پدرش پدرو پارامو رو پیدا کنه. اما خیلی زود متوجه میشه که این روستا پر از صداها و خطارات مردگانی هست که گذشته خودشون رو روایت می کنند. داستان کم کم مرز زندگی و مرگ رو از بین میبره و با فضای رازآلود، وهم آلود و شاعرانه، کمک میکنه تا یکی از اثرگذارترین کتاب های آمریکای لاتین رو بشناسیم.
کارلوس فوئنتس؛ مکزیک در آینه تاریخ
فوئنتس یکی از چهره های مهم ادبیات مکزیک در قرن بیستم، و از نویسندگان برجسته نسل «بوم آمریکای لاتین» بود. آثار وی اغلب تاریخ، سیاست، جامعه و هویت مکزیک رو با روایت های پیچیده در هم می آمیزه.
آثار فوئنتس:
-مرگ آرتمیو کروز
-آئورا
-منطقه شفاف تر
-ترا نوسترا
آرتمیو کروز، مرد ثروتمند و قدرتمندی هست که در بستر مرگ افتاده. در آخرین ساعات زندگیش، خاطرات گذشته رو مرور می کنه و از انقلاب مکزیک و عشق های جوانی تا قدرت و ثروت و انتخاب هایی که مسیر زندگیش رو عوض کرده حرف میزنه. این کتاب حال و هوای تاریخی، سیاسی و روان شناختی داره و تصویری ادبی از بخشی از تاریخ مکزیک در قرن بیستم رو نشون میده.
مکزیک و جاذبه های گردشگری
مکزیک سرزمینیه که تاریخ و طبیعت، گاهی در چند قدمی هم قرار دارند. از شهرهای باستانی مایا و زاپوتک که هنوز در میان جنگل ها و کوه ها پابرجا هستند بگیر تا سواحل کارائیب، جنگل های گرمسیری و زیستگاه هایی که هر سال میزبان میلیون ها پروانه و نهنگ های مهاجرند.
سفر در مکزیک فقط دیدن چند بنای تاریخی یا ساحل زیبا نیست؛ گاهی قدم گذاشتن در مسیریه که هزاران سال پیش تمدن های باستانی ازش عبور کردند.
شهرهای باستانی مکزیک
چیچن ایتزا؛ شهر مقدس مایاها: این شهر در شبه جزیرهیوکاتان هست و مشهورترین بنای آن هرم کوکولکان یا ال کاستیلو هست؛ بنایی که معماریش با دانش نجومی و تقویمی مایاها پیوند داره. معبد جنگجویا و رصدخانه ال کاراکول هم از بناهای مهم دیگر این مجموعه ست. چیچن ایتزا در سال 1988 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
تئوتیئواکان؛ شهر خدایان: هرم خورشید، هرم ماه و معبد کوئتزالکواتل در امتداد خیابان عظیم مردگان در این شهر قرار داره.
پالنکه؛ شهر مایاها در دل جنگل: این شهر در دل جنگل های ایالت چیاپاس قرار داره و یکی از زیباترین نمونه های معماری دوره کلاسیک مایاست. کاخ ها و نقش برجسته های ظریف این شهر، داستان فرمانروایان و باورهای مایا رو روایت می کنه. این شهر در حدود سال های 500 تا 700 میلادی به اوج قدرت خودش رسید و امروزه بخشی از میراث جهانی یونسکو هست.
مونته آلبان؛ شهری تراشیده شده از کوه: مونته آلبان در نزدیکی شهر اوآخاکا، بر فراز ارتفاعات ساخته شده و یکی از مهمترین مراکز تمدن زاپوتک ها بوده. نکته شگفت انگیز اینه که برای ایجاد فضاهای شهری، بخش هایی از کوه تراشیده و هموار شده بوده. میدان بزرگ، معابد، مقبره ها و سنگ نگاره های آن نشان دهنده بیش از هزارسال تحول فرهنگی در این منطقه هستند.
جهان طبیعی
سیان کاآن؛ جایی که آسمان آغاز می شود: سیان کاآن در سواحل شرقی شبه جزیره یوکاتان قرار داره و یکی از بزرگترین مناطق حفاظت شده مکزیکه. جنگل های گرمسیری، تالاب ها، مانگروها، سواحل و بخش وسیعی از محیط دریایی در این منطقه کنار هم قرار گرفتند. نام سیان کاآن در زبان مایا یعنی خاستگاه آسمان.
ذخیره گاه پروانه های مونارک: هر پاییز، میلیون ها پروانه مونارک پس از مهاجرتی طولانی از بخش هایی از آمریکای شمالی به جنگل های کوهستانی مکزیک می رسند و درختان رو با تجمع خود پر می کنند. این مهاجرت یکی از شگفت انگیز ترین پدیده های طبیعی مکزیکه و حتی چگونگی یافتن دوباره مسیر بازگشت توسط پروانه ها، هنوز برای پژوهشگران جذابه.
جزایر و مناطق حفاظت شده خلیج کالیفرنیا: خلیج کالیفرنیا مجموعه ای از جزایر، سواحل، صخره ها و زیست بوم های دریایی بسیار متنوعه. این منطقه به دلیل تنوع زیستی دریایی و چشم انداز های طبیعی منحصر به فرد، اهمیت زیادی داره و گاهی از به عنوان یکی از مناطق مهم طبیعی مکزیک یاد میشه.
پناهگاه نهنگ ال ویسکاینو: در سواحل شبیه زجیره ی باخا کالیفرنیا، تالاب های ال ویسکانیو به یکی از مهمترین زیستگاه های نهنگ های خاکستری تبدیل شدند. این ناحیه علاوه بر اهمیت زیست محیطی، محل زادآوری و پرورش نهنگ ها هم هست و به همین دلیل یکی از ارزشمندترین مناطق طبیعی مکزیک به شمار میره. این منطقه از سال 1993 در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار داره.
مکزیک از اون دسته مقصدهایی هست که نمیشه تنها با یک تصویر معرفیش کرد. میشه صبح رو در میان هرم های چندصدساله گذروند، ظهر به یک بازار محلی و خیابان های رنگارنگ رفت و چندساعت بعد کنار ساحلی گرمسیری یا جنگل و تالاب قدم زد.
تنوع شهرها و چشم انداز ها، غذاهای متفاوت، موسیقی پر انرژی، جشن های خاص و البته تعداد زیادی محوطه تاریخی باعث شده مکزیک برای سلیقه های مختلف جذاب باشه؛ چه برای کسی که دنبال تاریخ و باستان شناسیه، برای علاقه مندان طبیعت، غذا و هنر و یک سفر متفاوت.
شاید بهترین راه شناخت مکزیک این باشه که در میان کوچه پس کوچه هاش قدم زد و هویتش رو از نزدیک لمس کرد. شاید بهترین راه این باشه که اجازه بدیم مکزیک خودش داستانش رو تعریف بکنه!
